De WordPress-vs-custom-discussie is een soort religieuze oorlog in de webwereld geworden. WordPress-fans claimen dat het "43% van alle websites draait" (waar, maar misleidend). Custom-evangelisten zeggen dat WordPress "traag, onveilig en gedateerd" is (deels waar, deels overdreven). Intussen staan ondernemers erbij en vragen zich af: wat moet ik eigenlijk kiezen?
Dit artikel geeft een eerlijk antwoord — per bedrijfsprofiel. Niet één "winnaar", want er is geen winnaar. Wel: een beslissingsboom die je kunt volgen om te zien wat bij jouw situatie past.
De ruwe cijfers: wanneer past wat?
Voordat we nuanceren: hier is mijn ervaring uit 14 jaar Nederlandse MKB-projecten, samengevat.
WordPress past goed bij:
- Content-gedreven sites met >20 artikelen/pagina's
- Bedrijven die een intern redactieteam hebben dat dagelijks publiceert
- Standaard functionaliteit (blog, landing pages, eenvoudige webshop via WooCommerce)
- Budgetten tussen €1.500 en €6.000
Custom (moderne stack, headless, static) past beter bij:
- Sites met weinig content-updates maar hoge design-eisen
- Bedrijven waar performance kritiek is (conversie, SEO, e-commerce)
- Specifieke integraties die geen standaard-plugin oplossing hebben
- Multi-site/brand-portfolios
- Sites die >5 jaar ongemoeid moeten blijven draaien zonder onderhoud
De eerlijke voor- en nadelen
WordPress
- Heel veel ontwikkelaars kennen het
- Enorm plugin-ecosysteem voor bijna elke functie
- Zelf content beheren is eenvoudig
- Goedkope opstartkosten mogelijk
- Veel third-party thema's beschikbaar
WordPress
- Verplicht doorlopend onderhoud
- Beveiligingslekken via plugins
- Pagespeed regelmatig matig
- Plugin-conflicten na updates
- Vendor lock-in via premium plugins
Custom / modern stack
- Volledige controle over design en code
- Significant snellere laadtijden
- Nagenoeg geen onderhoud nodig
- Veel lager security-risico
- Geen doorlopende plugin-abonnementen
Custom / modern stack
- Hogere opstartkosten
- Content-aanpassingen vereisen vaak technische kennis
- Minder ontwikkelaars beschikbaar (dev lock-in)
- Minder standaard-features "out of the box"
- Bij grote wijzigingen duurt het langer
Wat is de "moderne stack" precies?
"Custom" bestaat tegenwoordig in meerdere smaken. De belangrijkste:
Statische sites (Jamstack)
Bouwers zoals Astro, Next.js (static export), Eleventy of Hugo produceren HTML-bestanden die direct geserveerd worden van een CDN zoals Cloudflare Pages of Netlify. Voordeel: razendsnel, nagenoeg geen onderhoud, hele lage hosting-kosten (vaak gratis). Nadeel: content-wijzigingen vereisen een mini-deploy (maar kan via een headless CMS gedaan worden door niet-developers).
Voor 80% van de MKB-sites is dit tegenwoordig de beste keus. Dat is wat ik meestal bouw.
Headless CMS
Sanity, Strapi, Contentful, Storyblok, Payload. Je content zit in een aparte backend (de "headless" CMS), je site is een statische frontend die die content ophaalt. Content-editors kunnen makkelijk updaten via een mooi admin-panel; developers hebben technische vrijheid in de frontend.
Werkt vooral voor bedrijven die regelmatig content publiceren maar geen WordPress willen.
Next.js / Remix / SvelteKit met server-side rendering
Voor interactieve apps met dynamische content per gebruiker. Denk: dashboards, booking-systemen, SaaS-producten. Voor een gewone website overkill. Maar voor de juiste use-cases uitstekend.
De beslissingsboom
Volg deze vragen in volgorde. Jouw antwoorden bepalen samen welk platform het best past.
De kosten over 5 jaar
Dit is waar de discussie vaak kantelt. Veel ondernemers kijken alleen naar de bouw-kosten, maar de Total Cost of Ownership over 5 jaar vertelt een ander verhaal.
WordPress — 5-jaar TCO:
- Bouw: €2.500
- Hosting (managed): €35/mnd = €2.100 over 5 jaar
- Onderhoud (updates/security): €65/mnd = €3.900 over 5 jaar
- Premium plugins: €400/jaar = €2.000 over 5 jaar
- Redesign in jaar 3 (plugins verouderd, thema onbruikbaar): €2.000
- Totaal: €12.500
Static custom — 5-jaar TCO:
- Bouw: €2.500
- Hosting (Cloudflare Pages): €0
- Onderhoud (bijna geen): €15/mnd = €900 over 5 jaar
- Premium tools: €0 (alles open source)
- Kleine restyling in jaar 3: €500
- Totaal: €3.900
Het verschil over 5 jaar: €8.600. Voor dezelfde functionele output. Dit is waarom "WordPress is goedkoper" een half-waarheid is — het is goedkoper om te starten, maar duurder om te onderhouden.
Een WordPress-site zonder onderhoudscontract is een tikkende tijdbom. Een static custom site zonder onderhoud blijft jaren draaien zoals op dag één.
Veelgestelde tegenwerpingen
"Maar WordPress is zo flexibel met plugins"
Dat was een voordeel. In 2026 is het meer een risico. Plugins introduceren beveiligingsproblemen (59% van WordPress-breaches komt via plugins). Plugins botsen met updates. Plugins worden opgeheven of duur. "Ik voeg even een plugin toe" is in praktijk "ik voeg afhankelijkheid toe die ik over 3 jaar hoopt te herinneren hoe hij werkt".
"Custom kan ik niet zelf aanpassen"
Terechte zorg, maar vaak overdreven. Moderne headless CMS'en geven content-editors hetzelfde (of beter) gevoel als WordPress' editor. Grote designwijzigingen vereisen wel een developer — maar dat is bij WordPress óók zo, want de meeste mensen die "WordPress" zeggen bedoelen "een thema aangepast door een bureau" en niet het manipuleren van PHP-code.
"Als ik ooit een nieuwe developer nodig heb, vinden ze WordPress makkelijker"
Klopt. Maar "moderne stack" developers (Next.js, Astro, React) zijn ook breed beschikbaar tegenwoordig, vaak goedkoper dan WordPress-specialisten, en geven betere code. Dit argument was in 2018 sterker dan in 2026.
"WordPress is standaard"
Waar. En standaard = breed ondersteund, maar ook standaard = mediocre. Je krijgt wat iedereen krijgt. Voor marketing-gedreven bedrijven die zich willen onderscheiden is het een rem, niet een voordeel.
Concrete aanbevelingen per profiel
ZZP'er / freelancer
Aanbeveling: Static custom (1–3 pagina's). Geen WordPress-overkill voor iets dat weinig updates krijgt. Kosten laag, onderhoud nul.
Klein MKB (5–15 medewerkers)
Aanbeveling: Static custom of headless CMS. Beetje afhankelijk van hoeveel content je maakt. Als je <2 content-stukken per maand publiceert: static. Meer: headless CMS.
Middelgroot MKB (15–50 medewerkers)
Aanbeveling: Headless CMS met static frontend. Geeft je marketing-team de flexibiliteit om veel te publiceren zonder het onderhouds-risico van WordPress.
Contentmarketing-gedreven bedrijf (blog is core)
Aanbeveling: Eerlijk: WordPress kan werken als je discipline hebt in onderhoud. Headless CMS is beter als je iets innovatievers wilt. Puur static is een compromis (content-beheer minder makkelijk).
E-commerce onder €100k/jaar omzet
Aanbeveling: Shopify (off-topic hier) of WooCommerce. Custom e-commerce onder dit omzetniveau is zelden ROI-positief.
E-commerce boven €500k/jaar omzet
Aanbeveling: Custom met Medusa, Commerce.js, of headless Shopify. Pagespeed en conversie-optimalisatie worden hier kritiek.
WordPress is niet slecht, en custom is niet automatisch beter. De vraag is: past de tool bij je bedrijfsvoering? Voor de meeste Nederlandse MKB-bedrijven in 2026 die ik spreek is het antwoord "static custom of headless CMS" — omdat ze weinig content-volume hebben, wel pagespeed en SEO belangrijk vinden, en niet maandelijks met plugin-updates willen rommelen. Maar begin met de beslissingsboom hierboven, niet met de aanname.